Waterlopen in brainportregio Oost
De kanalen en beken in de regio Helmond, ingetekend op een kaart van 1993.
Zuid-Willemsvaart
Eind 1822 begon men met het uitgraven van het kanaal, dat is vernoemd naar koning Willem 1. De werkzaamheden duurden tot en met 1826 en het uitgraven gebeurde met de hand.
Het kanaal loopt van Maastricht tot de Dieze in 's-Hertogenbosch en is 122 km lang. Het hoogteverschil van begin tot eind bedraagt bijna 40 meter. Ten behoeve van de scheepvaart begon men met 19 sluizen op het totale traject.
In Helmond werd het kanaal, tussen 1985 en 1995 om de stad heen gelegd. De reden hiervan was dat de vaart de stad doormidden sneed en daarbij werden ook de 3 sluizen vervangen door 1 sluis.
Op het grondgebied van Helmond is daarom sprake van twee kanalen. De oude Zuid-Willemsvaart, die door het centrum van de stad gaat en de nieuwe Zuid-Willemsvaart, die ten oosten van de stad loopt.
Aa
De Aa ontspringt bij Nederweert in Limburg en komt bij de Citadel in het centrum van 's-Hertogenbosch samen met de Zuid-Willemsvaart en de Dommel. Aa en Dommel vormen daar de Dieze, die even ten noorden van 's-Hertogenbosch in de Maas uitmondt.
In het zuiden van Helmond komt zij samen met de Astense Aa. 800 m verder kruist de Aa via een duiker naar de westzijde van de Zuid-Willemsvaart. Hier wordt de rivier de Nieuwe Aa genoemd.
In het noorden van Helmond komen de Nieuwe Aa en de Gulden Aa samen en gaat de stroom verder als De Aa richting Beek en Donk.
Op onderstaande plattegrond uit 1866 is de loop van de Aa ingekleurd.
Onderstaande kaart uit 1952 geeft aan dat de Aa om het centrum werd geleid.
Nieuwe Aa
De Nieuwe Aa die ten oosten van de stad Helmond loopt, is en was een omleidingstak van De Aa. De oorspronkelijke bedding van de Aa liep meer westelijk maar moest wijken toen de Haven en een bedrijventerrein werd aangelegd. Ook de Nieuwe Aa heeft uiteindelijk gedeeltelijk, plaats moeten maken, voor de Zuid-Willemsvaart.
De loop die de Nieuwe Aa had, lag in de weg van het kanaal, namelijk tussen Rijpel en Scheepstal. De Nieuwe Aa moest dus een nieuwe loop op de westoever van de omleiding krijgen. Zo komt het dat de Nieuwe Aa nu uitmondt in de omleiding (in Brouwhuis), 6 km lang samenvalt met de Zuid-Willemsvaart en weer aftakt in Noord Helmond, ongeveer waar de Bakelse Aa in het kanaal komt. De beek komt bij de oude Zuid-Willemsvaart, ter hoogte van Aarle Rixtel, samen met De Gulden Aa en gaat vervolgens verder als De Aa.
Op onderstaande foto's loopt de Nieuwe Aa door het bedrijventerrein in Helmond Zuid-Oost.
(Op het bord staat niet Nieuwe Aa, maar Aa!)
Oude Aa
De Oude Aa is een beek die bij de plas Berkendonk samen komt met de Kaweise Loop en dan de de Bakelse Aa vormt. De Oude Aa ontspringt in de landbouwontginning De Snoerts, ten westen van de Deurnese Peel, op het grondgebied van de gemeente Deurne.
Bakelse Aa
De Bakelse Aa of Bakelsche Aa is een zijbeek van de Aa die ontstaat bij de samenloop van de Oude Aa en de Kaweise Loop.
De, deels, gekanaliseerde beek is slechts een vijftal kilometer lang en stroomt door het natuurgebied Bakelse Beemden en ten noorden van de Helmondse nieuwbouwwijk Dierdonk. Vroeger kwam ze uit in de Nieuwe Aa, maar sinds 1993 komt ze rechtstreeks uit in de omgeleide Zuid-Willemsvaart.
De Bakelse Aa vormt de gemeentegrens tussen Helmond en Gemert-Bakel. Vóór 1832 werd de naam Bakelse Aa gebruikt voor de gehele beek de Vlier, die via de Kaweise Loop de huidige Bakelse Aa vormt.
Gulden Aa
Tussen 1939 en 1945 werd de Nieuwe Aa aangelegd die oostelijk van Helmond liep. De oude bedding van de Aa liep dwars door het centrum van Helmond en was zwaar vervuild. Deze bedding werd, omstreeks 1972, gedempt waardoor de Aa uit de stad verdween. Omstreeks 1985 werd ook het deel ten noorden van de stad gedempt.
Omstreeks 1992 werd het noordelijk deel van deze Aa, die door het natuurgebied De Bundertjes loopt, heraangelegd en kreeg de naam: Gulden Aa. Dit 3 km lange stroompje wordt gevoed door de oude Zuid-Willemsvaart ter hoogte van Kasteel-Noord en mondt uiteindelijk uit in de Nieuwe Aa, die eveneens voorzien werd van meanders.
Hieronder 2 foto's van de Gulden Aa in Helmond
Astense Aa
Vlier
De Vlier is een gekanaliseerde beek in de gemeente Deurne dat even ten zuiden van Griendtsveen ontstaat, uit een waterinlaat uit het Kanaal van Deurne. Ten oosten van de plas Berkendonk in Helmond, komt de beek bij de Kaweische Loop, die uitkomt in de oude Aa en dan verder gaat als de Bakelse Aa.
Kaweische Loop
De Kaweische Loop is een gekanaliseerde zijbeek van de Bakelse Aa
Goorloop
De Goorloop is een beek die bij Mierlo ontspringt en bij Boerdonk in de Aa uitmondt.
De Goorloop ontspringt in het natuurgebied Sang en Goorkens ten zuidoosten van Mierlo. Aan de grens van dit gebied verenigt zij zich met de Vleutloop, die hier ook ontspringt. Vervolgens gaat de Goorloop met een duiker onder het Eindhovens Kanaal door, stroomt tussen Helmond en Stiphout door en passeert het Wilhelminakanaal tussen Lieshout en Aarle-Rixtel. Daarna stroomt de Goorloop aan de westkant langs Beek en Donk. Daar komt zij samen met de Heieindse Loop, een beekje dat bij Mariahout ontspringt. Van hieraf tot de uitmonding in de Aa heet het riviertje Boerdonkse Aa. Deze gaat ook onder de Zuid-Willemsvaart door.
Ga, voor het begin van de Goorloop in Mierlo naar: Goorloop (Mierlo)
De Goorloop in het westen van Helmond.
Eindhovensch Kanaal
