Waterlopen in brainportregio Oost
De waterwegen in de brainportregio Oost.
Informatie over Zuid-Willemsvaart, Eindhovensch kanaal en Wilhelminakanaal kunt u vinden op de pagina kanalen.
Aa
De Aa ontspringt bij Nederweert in Limburg en komt bij de Citadel in het centrum van 's-Hertogenbosch samen met de Zuid-Willemsvaart en de Dommel. Aa en Dommel vormen daar de Dieze, die even ten noorden van 's-Hertogenbosch in de Maas uitmondt.
In het zuiden van Helmond komt zij samen met de Astense Aa. 800 m verder kruist de Aa via een duiker naar de westzijde van de Zuid-Willemsvaart. Hier wordt de rivier de Nieuwe Aa genoemd.
In het noorden van Helmond komen de Nieuwe Aa en de Gulden Aa samen en gaat de stroom verder als De Aa richting Beek en Donk.
Op onderstaande plattegrond uit 1866 is de loop van de Aa ingekleurd.
Onderstaande kaart uit 1952 geeft aan dat de Aa om het centrum werd geleid.
Nieuwe Aa
De Nieuwe Aa die ten oosten van de stad Helmond loopt, is en was een omleidingstak van De Aa. De oorspronkelijke bedding van de Aa liep meer westelijk maar moest wijken toen de Haven en een bedrijventerrein werd aangelegd. Ook de Nieuwe Aa heeft uiteindelijk gedeeltelijk, plaats moeten maken, voor de Zuid-Willemsvaart.
De loop die de Nieuwe Aa had, lag in de weg van het kanaal, namelijk tussen Rijpel en Scheepstal. De Nieuwe Aa moest dus een nieuwe loop op de westoever van de omleiding krijgen. Zo komt het dat de Nieuwe Aa nu uitmondt in de omleiding (in Brouwhuis), 6 km lang samenvalt met de Zuid-Willemsvaart en weer aftakt in Noord Helmond, ongeveer waar de Bakelse Aa in het kanaal komt. De beek komt bij de oude Zuid-Willemsvaart, ter hoogte van Aarle Rixtel, samen met De Gulden Aa en gaat vervolgens verder als De Aa.
Op onderstaande foto's loopt de Nieuwe Aa door het bedrijventerrein in Helmond Zuid-Oost.
(Op het bord staat niet Nieuwe Aa, maar Aa!)
De Nieuwe Aa kronkelt ten noorden van Helmond en komt daar samen met de Gulden Aa en gaat vrvolgns verder als De Aa.
Oude Aa
De Oude Aa is een beek die bij de plas Berkendonk samen komt met de Kaweise Loop en dan de de Bakelse Aa vormt. De Oude Aa ontspringt in de landbouwontginning De Snoerts, ten westen van de Deurnese Peel, op het grondgebied van de gemeente Deurne.
De Oude Aa (rechts) komt hier samen met de Kaweische Loop en gaat verder als de Bakelsche Aa.
Bakelse Aa
De Bakelse Aa of Bakelsche Aa is een zijbeek van de Aa die ontstaat bij de samenloop van de Oude Aa en de Kaweise Loop.
De, deels, gekanaliseerde beek is slechts een vijftal kilometer lang en stroomt door het natuurgebied Bakelse Beemden en ten noorden van de Helmondse nieuwbouwwijk Dierdonk. Vroeger kwam ze uit in de Nieuwe Aa, maar sinds 1993 komt ze rechtstreeks uit in de omgeleide Zuid-Willemsvaart.
De Bakelse Aa vormt de gemeentegrens tussen Helmond en Gemert-Bakel. Vóór 1832 werd de naam Bakelse Aa gebruikt voor de gehele beek de Vlier, die via de Kaweise Loop de huidige Bakelse Aa vormt.
Begin van de Bakelse Aa. Oude Aa en Kaweische Loop komen hier samen.
Gulden Aa
Tussen 1939 en 1945 werd de Nieuwe Aa aangelegd die oostelijk van Helmond liep. De oude bedding van de Aa liep dwars door het centrum van Helmond en was zwaar vervuild. Deze bedding werd, omstreeks 1972, gedempt waardoor de Aa uit de stad verdween. Omstreeks 1985 werd ook het deel ten noorden van de stad gedempt.
Omstreeks 1992 werd het noordelijk deel van deze Aa, die door het natuurgebied De Bundertjes loopt, heraangelegd en kreeg de naam: Gulden Aa. Dit 3 km lange stroompje wordt gevoed door de oude Zuid-Willemsvaart ter hoogte van Kasteel-Noord en mondt uiteindelijk uit in de Nieuwe Aa, die eveneens voorzien werd van meanders.
Hieronder 2 foto's van de Gulden Aa in Helmond
Donkervoortse Loop
De Donkervoortse Loop begint in landbouwgebied ten westen van Lieshout en stroomt o.a. door buurtschap Donkervoort.
De hoofdrichting is noordoostelijk, waarbij de beek ook langs het laaggelegen natuurgebied Moorselaar loopt.
Uiteindelijk stroomt de waterloop in de Heieindse Loop.
Heieindse Loop
De Heieindse Loop ontspringt N.W. van Mariahout en is ongeveer 4 km lang .
De loop stroomt verder naar het oosten en neemt de Donkervoortse Loop in zich op. Een kilometer verderop, ten noorden van Beek en Donk, mondt de beek in de Goorloop uit.
Astense Aa
Vlier
De Vlier is een gekanaliseerde beek in de gemeente Deurne dat even ten zuiden van Griendtsveen ontstaat, uit een waterinlaat uit het Kanaal van Deurne. Ten oosten van de plas Berkendonk in Helmond, komt de beek bij de Kaweische Loop, die uitkomt in de oude Aa en dan verder gaat als de Bakelse Aa.
De beek, komende vanaf Deurne.
Kaweische Loop
De Kaweische Loop is een gekanaliseerde zijbeek van de Bakelse Aa
Onderstaande 2 foto's tonn de zijarm van de beek.
De Kaweische Loop komt hier samen met de Oude Aa (rechts) en vormt dan de Bakelse Aa.
Goorloop
In het zuidoosten van Mierlo begint de beek als de Overakkerse Loop. In het natuurgebied Sang en Goorkens, gaat de beek over in de Goorloop. In het natuurgebied Goorkens, komen ook de Vleutloop en de Nederheidsche Loop, die vanuit Lierop stromen, erbij. De beek vormt tot aan het Eindhovensch Kanaal de grens met Lierop. Vervolgens gaat de Goorloop met een duiker onder het Eindhovens Kanaal door en stroomt vervolgens door Helmond Daar komt ook de Schootentse Loop bij de beek. Na Helmond gaat De Goorloop tussen Lieshout en Aarle-Rixtel, onder het Wilhelminakanaal, gaat aan de westkant langs Beek en Donk. Daar komt zij samen met de Heieindse Loop, een beekje dat bij Mariahout ontspringt. Daarna gaat de beek voor de 3e keer onder een kanaal (Z-Willemsvaart) door en stroomt vervolgens in de Aa.
De Goorloop in het westen van Helmond.
Schootense Loop
De Schootense Loop is een zijriviertje van de Goorloop dat zich bevindt ten zuiden van Stiphout in de gemeente Helmond. De bovenloop van dit maar enkele kilometers lange riviertje ligt geheel binnen de nieuwe woonwijk Brandevoort en maakt deel uit van de waterpartijen aldaar.
Op de volgende 2 foto's gaat de loop in Helmond langs De Veste (Brandevoort) en door de Automotive Campus.
Snelle Loop
Esperloop
De Esperloop is een riviertje in de gemeente Gemert-Bakel dat uit de Snelle Loop ontstaat en er later weer in terug vloeit. De lengte van de Esperloop bedraagt een achttal km.
De Esperloop splitst zich ter hoogte van Milheeze af en is, in tegenstelling tot de Snelle Loop, over een groot gedeelte niet gekanaliseerd. Als zodanig is het een van de zeldzame voorbeelden van een min of meer gave 'heidebeek'. Dit smalle beekje meandert door het Grotelsche Bos om bij de buurtschap Grotel, ten zuiden van De Mortel, weer in de Snelle Loop uit te komen.
Peelsche Loop
De Peelsche Loop is een gekanaliseerd riviertje dat water afvoert van de Peel naar de Aa. De lengte van het riviertje is 17 km. De beek begint bij het Defensiekanaal ten oosten van natuurgebied Stippelberg en is voor een groot gedeelte onzichtbaar. Bij buurtschap Beestenveld komt de beek boven de grond, gaat westwaarts, stroomt aan de noordzijde van Gemert en komt vervolgens in de Aa.
De Rips
Kleine Aa
De Kleine Aa is een beek die iets ten zuiden van Someren ontspringt. Ze loopt in een wijde boog ten westen om Someren heen en mondt niet ver van Lierop bij het gehucht Boomen uit in de Aa, nadat ze via een sifon onder de Zuid-Willemsvaart door is geleid.
Door een verbindingssloot kan de Kleine Aa ook water uit de Peelrijt ontvangen, dat normaal gesproken via het Beuven, de Witte Loop naar de Kleine Dommel stroomt.
De gekanaliseerde beek stroomt vanuit het landgoed Beestenveld westwaarts om vlak ten zuiden van de kom van De Mortel haaks naar het noorden af te buigen vlak langs de kom van De Mortel, waar zich een plantsoen langs de Rips bevindt, en vervolgens een stukje door landbouwgebied. De beek stroomt naar het noorden en onder de rondweg van Gemert door, waar ze een moerasparkje bevloeit. Dan gaat het als een rechte vaart door de nieuwbouwwijken om zich vervolgens in een westelijke en een noordelijke tak te splitsen.